0%Complete

$0Raised

$0Goal

ข้อมูลพื้นฐานชนเผ่าพื้นเมืองอิ้วเมี่ยน

ประวัติศาสตร์ความเป็นมา

เมี่ยน หรือ อิ้วเมี่ยน (เย้า) ได้รับการจัดจากนักวิชาการให้อยู่ในเชื้อชาติมองโกลอยด์ (Mongoloid) กลุ่มตระกูลจีน-ธิเบต  (Sino-Tibetun) คำเรียกเย้าได้ปรากฎครั้งแรกในเอกสารบันทึกของจีนในสมัยราชวงศ์ถังในชื่อ “ม่อเหยา”   มีความหมายว่า “ไม่อยู่ใต้อำนาจของผู้ใด” โดยเล่ากันว่าเมื่อประมาณ 2,000 กว่าปีมาแล้วมีบรรพชนชาวเย้าได้ตั้งถิ่นฐานอยู่บริเวณที่ราบ รอบๆ ทะเลสาบตงถิง แถบแม่น้ำแยงซี  แต่เนื่องจากเป็นกลุ่มชนที่รักอิสระไม่ยอมอ่อนน้อมให้ชนชาติผู้ปกครองรัฐ และไม่ยินยอมอยู่ภายใต้การบังคับกดขี่ของรัฐ เมื่อมีเหตุขัดแย้งรุนแรงจึงได้อพยพเคลื่อนย้ายเข้าไปในป่าลึกบนภูเขาสูงและได้ตั้งถิ่นฐานสร้างบ้านเมืองด้วยตนเองเพื่อปกป้องเสรีภาพ จากเหตุการณ์ดังกล่าวจึงถูกชาวฮั่น(จีน) ขนานนามว่า “ม่อเหยา” หรือ “ผู้ไม่อยู่ใต้อำนาจของผู้ใด” ดังกล่าว

กล่าวกันว่าในประเทศจีนชนชาวเย้ามีคำเรียกขานชื่อของตนเองตามกลุ่มย่อยที่แตกต่างกันมากถึง 28 ชื่อ แต่คนเย้ากลุ่มอิ้วเมี่ยนในประเทศไทยเรียกตนเองว่า “เมี่ยน” (Mien) หรือ “อิ้วเมี่ยน” (Iu-Mien)

เหยา ซุ่น อัน (1999) กล่าวว่าชาวเย้าในประเทศจีน แบ่งออกเป็น 4 กลุ่มใหญ่ๆ  คือ เผ่าเปี้ยน เผ่าปูนุ เผ่าฉาซัน และเผ่าผิงตี้  โดยชาวเย้าเผ่าเปี้ยนมีประชากรมากที่สุดและเป็นกลุ่มที่อพยพย้ายถิ่นเป็นระยะทางไกลที่สุด และกระจายกันอยู่ในอาณาบริเวณที่กว้างขวางที่สุดด้วย โดยเริ่มอพยพย้ายถิ่นจากมณฑลฮูหนานในสมัยราชวงศ์ฉินฮั่นไปยังมณฑลกวางตุ้ง กุ้ยโจว  กวางสี และยูนนานซึ่งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของจีน จากนั้นได้อพยพเข้าสู่ภาคเหนือของเวียตนามในราวคริสศตวรรษที่ 15-16 และบางส่วนก็ย้ายถิ่นเข้าสู่ลาว บางส่วนเข้าสู่พม่า อย่างไรก็ตามมีหลักฐานระบุว่าต่อมากลุ่มที่ย้ายเข้าสู่พม่าได้ย้ายกลับเข้าสู่ลาวอีกครั้ง จากนั้นมีส่วนหนึ่งอพยพจากจังหวัดหลวงน้ำทาในประเทศลาวเข้าสู่ประเทศไทย โดย ดร.ชอบ คชาอนันต์ (ชอบ, 2512 หน้า 1) กล่าวว่านายจั้นควน  แซ่เติน เป็นผู้นำชาวเมี่ยนกลุ่มแรกเข้ามาอยู่ในประเทศไทย ในราว พ.ศ. 2380 โดยได้ติดต่อกับเจ้าเมืองน่านขอเข้ามาทำมาหากินในเขตจังหวัดน่าน ตอนเหนือของดอยสันจิ ดอยน้ำโมง ดอยผาช้างน้อย ดอยผาจิ ดอยผาลม และขุนน้ำลาว  ในเขตอำเภอปงและเชียงคำ จังหวัดพะเยาในปัจจุบัน ตลอดไปจนถึง อำเภอเทิง และอำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย  โดยต้องเสียค่าบรรณาการเป็นเงินและของป่ามากมายและได้ตกลงกันเป็นลายลักษณ์อักษรไว้ด้วย   ต่อมานายจั้นควน แซ่เติน ก็ได้รับการแต่งตั้งจากเจ้าเมืองน่านให้เป็นพญาคีรี  ศรีสมบัติ  ปกครองชาวเมี่ยนในเขตพื้นที่ดังกล่าว  โดยมีศูนย์กลางอยู่ที่ดอยผาช้างน้อยซึ่งอยู่ทางทิศตะวันออกของอำเภอปง จังหวัดพะเยาในปัจจุบัน  จึงนับได้ว่าชาวเมี่ยนกลุ่มแรกได้อพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานครั้งแรกในจังหวัดน่าน เขตประเทศไทยเป็นระยะเวลายาวนานราว 170 กว่าปีที่ผ่านมา

ศึกษารายละเอียดข้อมูลเพิ่มเติมคลิก <<ข้อมูลพื้นฐานอิ้วเมี่ยน>>