0%Complete

$0Raised

$0Goal

องค์ความรู้กลุ่มชาติพันธุ์อ่าข่า (Aqkaq)

ข้อมูลพื้นฐานชนเผ่าพนื้เมือง กลุ่มชาติพันธุ์อ่าข่า (Aqkaq)


1. ชื่อชนเผ่าพื้นเมือง

1.1 ชื่อที่เรียกตนเอง ในประเทศไทย พม่า ลาว เรียกตนเองว่า อ่าข่า (Aqkaq) สำหรับในประเทศจีนและประเทศเวียดนามจะเรียกตนเองว่า ซานี (Za-ni) ยานี (Ya-ni) หรือฮาหนี่ (Ha-ni) โดยมีชื่ออย่างเป็นทางการว่า “ฮาหนี่” (Haniq) นอกจากนั้นในบทเพลง บทซอ คำสุภาษิต หรือการประกอบพิธีกรรมต่าง ๆ ของชาวอ่าข่าทุกประเทศ เรียกตนเอง เหมือนกันว่า“หญ่าหนี่หญ่า” (Zaqnyiqzaq)

1.2 ชื่ออื่น ๆ ที่คนอื่นเรียก

  • ภาษาไทย เรียกว่า อีก้อ/อาข่า
  • ภาษาอังกฤษ เรียกว่า Akha
  • ภาษาละหู่ เรียกว่า ต่อ กอ ย่า
  • ภาษาม้ง เรียกว่า คั่ว
  • ภาษาไต เรียกว่า “ก้อ” หรือ “อีก้อ”

2. ประวัติศาสตร์การตั้งถิ่นฐาน/ถิ่นที่อยู่

ชนเผ่าอ่าข่า มีถิ่นฐานเดิมอยู่ที่บริเวณภูเขาสูงทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือและตะวันตกเฉียงใต้ของ ประเทศจีน    ปัจจุบันชาวอ่าข่ามีประชากรอาศัยอยู่หนาแน่นที่บริเวณมณฑลยูนนานของประเทศจีน    โดยเฉพาะแคว้นสิบสองปันนา นอกจากนี้ยังมีประชากรชาวอ่าข่ากระจายอยู่ในประเทศต่าง ๆ บริเวณเอเชียตะวันออกเฉียง ใต้ ได้แก่ ประเทศลาว พม่า เวียดนามและไทย ซึ่งมีประชากรโดยรวมทั่วโลกประมาณ 2,200,000 คน (สองล้าน สองแสนคน) โดยในจำนวนนี้ ประมาณ 1,630,000 คน อาศัยอยู่   ในประเทศจีน  รองลงมาคือประเทศพม่า (250,000 คน)  ลาว (100,000 คน)  ไทย (80,000 คน)     และเวียดนาม (40,000 คน) ชาวอ่าข่าในประเทศไทยกระจายอยู่ในพื้นที่ ๗ จังหวัดทางภาคเหนือ   ของไทย ได้แก่ จังหวัดเชียงราย เชียงใหม่ พะเยา ลำปาง แพร่ ตากและเพชรบูรณ์ อาศัยอยู่มากที่สุด  ในจังหวัดเชียงราย ซึ่งในประเทศไทยชาวอ่าข่ามีอยู่ 7 กลุ่ม คือ “กลุ่มอู่โล้” (Uqlor) “ลอมี้” (Lawmir) “อู่เบียะ”(Uqbyaq) “อ๊ะจ๊อ” (Arjawr) “หน่าคะ” (Naqkar) “อู่พี” (Uqpi) และ “อะเคอ” (Aker) ชาวอ่าข่าส่วนใหญ่ที่อาศัยอยู่ในประเทศไทยเป็นกลุ่มอู่โล้ คิดเป็น สัดส่วนประมาณ 55 เปอร์เซ็นต์ รองลงไป คือกลุ่มลอมี้ 40 เปอร์เซ็นต์ และอู่เบียะ 4 เปอร์เซ็นต์ ส่วนอีก 4 กลุ่มที่ เหลือรวมกันมีจำนวนประมาณ 1 เปอร์เซ็นต์ (ที่มาจากเครือข่ายอ่าข่าลุ่มน้ำโขง ปีพ.ศ. 2556)

ข้อมูลเพิ่มเติม Click  <<ข้อมุลพื้นฐานอ่าข่า>>